Хәзерге вакытта светофорлар кызыл, яшел һәм сары төстә. Кызыл - туктау, яшел - бару, сары - көтү (ягъни әзерләнү) дигәнне аңлата. Ләкин күптән түгел ике төс кенә бар иде: кызыл һәм яшел. Юл хәрәкәтен реформалау сәясәте камилләшкәч, соңрак тагын бер төс өстәлде - сары; аннары тагын бер светофор өстәлде. Моннан тыш, төсләрнең артуы кешеләрнең психологик реакциясе һәм күрү структурасы белән тыгыз бәйләнгән.
Кеше күз челтәрендә таякчыксыман фоторецептор күзәнәкләре һәм өч төрле конуссыман фоторецептор күзәнәкләре бар. Таякчыксыман фоторецептор күзәнәкләре сары яктылыкка аеруча сизгер, ә өч төрле конуссыман фоторецептор күзәнәкләре кызыл яктылыкка, яшел яктылыкка һәм зәңгәр яктылыкка сизгер. Моннан тыш, кешеләрнең күрү структурасы кешеләргә кызыл һәм яшелне аерырга җиңеллек бирә. Сары һәм зәңгәрне аеру авыр булмаса да, күз алмасындагы фоторецептор күзәнәкләре зәңгәр яктылыкка азрак сизгер булганлыктан, кызыл һәм яшел лампа төсләре буларак сайлана.
Светофор төсен билгеләү чыганагына килгәндә, моның тагын да җитдирәк сәбәбе бар, ягъни физик оптика принцибы буенча, кызыл ут бик озын дулкын озынлыгына һәм көчле үткәрүчәнлеккә ия, бу башка сигналларга караганда җәлеп итүчәнрәк. Шуңа күрә ул юл хәрәкәте өчен светофор төсе итеп билгеләнә. Яшел төсне светофор төсе итеп куллануга килгәндә, бу яшел һәм кызыл арасындагы аерма зур һәм аны аеру җиңел, һәм бу ике төснең төсләрне аеру коэффициенты түбән булу белән бәйле.
Моннан тыш, югарыда күрсәтелгән сәбәпләрдән тыш, башка факторлар да бар. Төснең үзе символик әһәмияткә ия булганлыктан, һәр төснең үз үзенчәлекләре бар. Мәсәлән, кызыл төс кешеләргә көчле дәрт яки көчле хис бирә, аннан соң сары төс килә. Ул кешеләрне сак тотарга мәҗбүр итә. Шуңа күрә аны кызыл һәм сары светофор төсләре итеп билгеләргә мөмкин, алар хәрәкәтне һәм куркынычны тыя. Яшел төс тыныч һәм йомшак дигәнне аңлата.
Яшел төс күз аруын киметә. Әгәр сез озак вакыт китап укысагыз яки компьютерда уйнасагыз, күзләрегез арыган яки бераз йомшарган кебек тоелачак. Бу вакытта, күзләрегезне яшел үсемлекләргә яки әйберләргә юнәлтсәгез, күзләрегездә көтелмәгән уңайлык хисе туачак. Шуңа күрә, юл хәрәкәте әһәмиятен чагылдыручы светофор төсе буларак, яшел төсне куллану урынлы.
Югарыда әйтелгәнчә, светофорның башлангыч төсе очраклы рәвештә билгеләнмәгән, һәм моның билгеле бер сәбәбе бар. Шуңа күрә кешеләр светофор төсләре буларак кызыл (куркынычны белдерә), сары (иртә кисәтүне күрсәтә) һәм яшел (куркынычсызлыкны күрсәтә) кулланалар. Хәзер ул шулай ук юл хәрәкәте тәртибен яхшырту системасын куллануны дәвам итә һәм аңа таба бара.
Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 16 августы
