Кызыл светофор “тукта”, яшел светофор “бар”, ә сары светофор “тиз бар” дигәнне аңлата. Бу юл хәрәкәте формуласын без балачактан ук ятлап киләбез, ләкин беләсезме ни өченсветофорның ялтырап торган фонарыбашка төсләр урынына кызыл, сары һәм яшел төсләрне сайлыймы?
Светофорның ялтыравыклы төсе
Күренмә яктылыкның электромагнит дулкыннарның бер төре булуын беләбез, ул кеше күзе белән сизелә торган электромагнит спектрның бер өлеше. Шул ук энергия өчен, дулкын озынлыгы озынрак булган саен, аның таралу ихтималы азрак һәм ул ераграк бара. Гади кешеләр күрә алган электромагнит дулкыннарның дулкын озынлыклары 400 дән 760 нанометрга кадәр, һәм төрле ешлыктагы яктылыкның дулкын озынлыклары да төрле. Алар арасында кызыл яктылыкның дулкын озынлыгы диапазоны 760 ~ 622 нанометр; сары яктылыкның дулкын озынлыгы диапазоны 597 ~ 577 нанометр; яшел яктылыкның дулкын озынлыгы диапазоны 577 ~ 492 нанометр. Шуңа күрә, түгәрәк светоформы яки уклы светоформы, светофорның ялтырап торган утлары кызыл, сары һәм яшел тәртибендә урнаштырылачак. Өске яки сул яктагысы кызыл ут булырга тиеш, ә сары ут уртада. Бу тәртипнең сәбәбе бар - әгәр көчәнеш тотрыксыз булса яки кояш бик көчле булса, йөртүчегә куркынычсызлыкны тәэмин итү өчен сигнал утларының билгеләнгән тәртибен ачыклау җиңелрәк.
Светофорның ялтырап торган фаралары тарихы
Иң беренче светофор ялтыраулары машиналар өчен түгел, ә поездлар өчен эшләнгән. Кызыл төс күренмәле спектрда иң озын дулкын озынлыгына ия булганлыктан, аны башка төсләргә караганда ераграк күрергә мөмкин. Шуңа күрә ул поездлар өчен светофор лампасы буларак кулланыла. Шул ук вакытта, күзгә ташлана торган үзенчәлекләре аркасында, күп мәдәниятләр кызыл төсне куркыныч турында кисәтү билгесе дип саный.
Күренмә спектрда яшел төс сарыдан кала икенче урында тора, шуңа күрә ул иң җиңел күренә. Тимер юлның башлангыч светофорларында яшел төс башта "кисәтү"не, ә төссез яки ак төс "барлык хәрәкәтне" аңлаткан.
“Тимер юл сигналлары” мәгълүматлары буенча, тимер юл сигналларының башлангыч альтернатив төсләре ак, яшел һәм кызыл булган. Яшел ут кисәтү, ак ут хәрәкәт куркынычсызлыгын, ә кызыл ут туктап көтүне белдергән, хәзерге кебек. Ләкин, чынлыкта, төнлә төсле сигнал утлары кара биналар фонында бик ачык күренә, ә ак утлар теләсә нинди нәрсә белән берләштерелергә мөмкин. Мәсәлән, гадәти ай, фонарьлар һәм хәтта ак утлар да аңа берләштерелергә мөмкин. Бу очракта, йөртүче авариягә китерергә мөмкин, чөнки ул ачык аера алмый.
Сары светофорның уйлап табылган вакыты чагыштырмача соңрак, һәм аны уйлап табучы - кытайлы Ху Рудин. Баштагы светофорларның ике төсе генә булган: кызыл һәм яшел. Ху Рудин АКШта укыганда, ул урамда йөргән. Яшел светофор кабынганда, ул алга барырга җыенганда, аның яныннан борылыш машинасы үтеп киткән, аны куркытып машинадан куып чыгарган. Салкын тир белән. Шуңа күрә ул сары светофор, ягъни кызылдан кала икенче урында торган күренмәле дулкын озынлыгындагы югары күренмәле сары светофор куллану һәм кешеләргә куркыныч турында искәртү өчен "кисәтү" позициясендә тору идеясен уйлап тапкан.
1968 елда Берләшкән Милләтләр Оешмасының "Юл хәрәкәте һәм юл билгеләре һәм сигналлары турындагы килешүе" төрле светофорларның ялтыравыклы утларының мәгънәсен билгеләде. Алар арасында сары индикатор уты кисәтү сигналы буларак кулланыла. Сары утка караган транспорт чаралары тукталыш сызыгын кисә алмый, ләкин транспорт чарасы тукталыш сызыгына бик якын булганда һәм вакытында куркынычсыз туктала алмаганда, ул киселешкә кереп көтә ала. Шул вакыттан бирле бу кагыйдә бөтен дөньяда кулланыла.
Югарыда светофорның төсе һәм тарихы күрсәтелгән, әгәр сез светофорның ялтыравыклы лампасы белән кызыксынсагыз, элемтәгә керергә рәхим итегез.светофорның ялтыравыклы фонарь җитештерүчесеQixiang toкүбрәк укыгыз.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 17 марты
